ابزار و مفاهیم حسابداری

ابزار و مفاهیم حسابداری

حساب چیست؟

در حسابداری، حساب به ابزاری اطلاق می شود که وظیفه اصلی ثبت اطلاعات مالی را بر عهده دارد. در واقع حساب پرونده مفصلی است که تغییرات در یک دارایی معین، بدهی خاص و یا سرمایه‎ی یک موسسه تجاری، را در یک دوره زمانی مشخص نشان می دهد.

حساب در یک صفحه یا یک کارت و یا یک فایل کامپیوتری به طور جداگانه ثبت می شود. هر حساب شامل سه بخش است. “عنوان حساب” و ” طرف بدهکار” و ” طرف بستانکار”.

عنوان حساب مشخص کننده این است که اطلاعات مالی درج شده در حساب مربوط به کدامیک از اقلام دارایی، بدهی، سرمایه، درآمد و یا هزینه است.

طرف راست حساب در حسابداری بدهکار و طرف چپ حساب بستانکار نامیده می شود. ثبت عدد در سمت راست هر حساب، اصطلاحا “بدهکار کردن” و ثبت عدد در سمت چپ حساب را “بستانکار کردن” می نامند.

باید توجه کرد که بدهکار و بستانکار کردن یک حساب به مفهوم معنای رایج آن نیست و یک “دید” است. اکثر مردم قبل از آشنا شدن با حسابداری نسبت به این دو کلمه دیدگاه‎‌های مختلفی دارند. اما در حسابداری وقتی میگوییم حسابی بدهکار شد یعنی به طرف راست آن حساب عددی اضافه شد. وقتی میگوییم حسابی بستانکار شد یعنی به سمت چپ آن حساب عددی اضافه گردید. این مورد ارتباطی به بدهکار بودن یا طلبکار بودن از شخص خاصی ندارد.

سند حسابداری

برای اینکه بتوان رویدادهای مالی را در یک سیستم حسابداری ثبت نمود، از فرمی بنام سند حسابداری استفاده میشود. مدارکی که باعث بوجود آمدن این رویداد مالی می‎شوند، بعنوان پیوست یا ضمائم به سند حسابداری الصاق میگردد و حداقل ده سال نگهداری می گردد. سند حسابداری میتواند دستی یا کامپیوتری باشد.

حساب، سند حسابداری، مفاهیم حسابداری

سندهای حسابداری باید چه خصوصیاتی داشته باشد؟

سند حسابداری باید دارای خصوصیات یا مشخصات زیر باشد:

  • شماره سند.
  • تاریخ سند.
  • تعداد پیوست ها یا ضمائم.
  • ستون شماره روزنامه که در آن شماره صفحه‎ ای که سند در دفتر روزنامه ثبت میگردد، درج می شود.
  • ستون شماره معین که در آن شماره صفحه دفتر معین یا جزء که سند در آن ثبت شده  درج می گردد.
  • ستون شرح که شرح مختصری از رویداد مالی منجر به صدور سند در آن نوشته می شود. بطور مثال “خرید صد عدد لوح فشرده”
  • ستون مبلغ جزء که مبالغ جزء تشکیل دهنده یک حساب کل جداگانه در آن درج میشود.
  • ستون بدهکار که مبالغ بدهکار شده هر حساب که در واقع مجموع حسابهای جزء همان حساب است در آن ثبت می‌گردد.
  • ستون بستانکار که مبالغ بستانکار شده هر حساب که در واقع مجموع حسابهای جزء همان حساب است در آن ثبت می‌شود.
  • جمع کلیه ستونها جهت کنترل صحت عمل ثبت و همچنین موازنه حسابها، در ردیف جمع ثبت میشود. باید توجه داشت که جمع ستون بدهکار و بستانکار باید با هم برابر باشند. درصورتی که یک سند در یک صفحه ثبت آن به اتمام برسد، جمع ستون جزء مجموع دوستون بدهکار وبستانکار است.
  • مشخصات تنظیم کننده سند و مسئول تائید کننده که در انتهای اسناد حسابداری درج میگردد و پس از تائیدات مربوطه قابلیت ثبت در دفتر روزنامه را دارد.
  • کلیه ضمائم و اسناد و مدارک مثبته ای که به موجب آن سند حسابداری تحریر شده است می باید ضمیمه اسناد حسابداری شود و تعداد ضمائم نیز در قسمت پیوست درج گردد  که جزء لاینفک سند است.
بر اساس آئین نامه نگهداری و تحریر دفاتر موضوع قانون مالیاتهای مستقیم:

ماده ۹ سند حسابداری، فرمی است که در آن یک یا چند مورد از معاملات و سایر رویدادهای مالی و محاسباتی به حساب هایی که حسب مورد بدهکار یا بستانکار گردیده تجزیه می شود. پس از امضاء مراجع ذیصلاح، مندرجات آن قابل ثبت در دفاتر می باشد.

ماده ۱۰ مدارک حساب، عبارت از مستنداتی که بیانگر وقوع یک یا چند فعالیت یا رویداد مالی یا محاسباتی است. اسناد حسابداری و دفاتر بر مبنای این مستندات تنظیم و تحریر می گردد.

نویسنده: محمد حسین صفایی

افزودن نظر شما

آخرین دیدگاه‌ها